Pistlar formanns
Niðurskurður og þjónusta hins opinbera
Niðurskurður og þjónusta hins opinbera
Stjórnvöld boða eins og við er að búast aðhald, niðurskurð og aukna tekjuöflun til að mæta sameiginlegum efnahagsvanda þjóðarinnar. Ríkiskassinn er tómur og við erum ríkið.
Áætlaður niðurskurður hins opinbera jafngildir um fimmtungi af öllum umsvifum þess
Sitt sýnist hverjum um áherslurnar í viðleitninni til að ná endum saman. Eftir stendur að ríkisrekstur getur ekki haldist óbreyttur. Átök um stefnur í hagstjórn breyta ekki þeirri staðreynd í bráð og niðurskurðurinn er þegar hafinn. Niðurskurður er hafinn, en stefnan sem hann mun fylgja er enn umdeild.
Samdráttur í kostnaði er samdráttur í þjónustu
Eitt af því sem til stendur að spara er launakostnaður hjá hinu opinbera og línurnar í þeim niðurskurði hafa þegar verið lagðar af hálfu ríkisstjórnarinnar. Heildarlaun umfram 400 þúsund krónur má skerða, greiðslur fyrir akstur og yfirvinnu verða minnkaðar, minni vinna keypt af starfsfólki, tímabundnir ráðningarsamningar látnir renna sitt skeið og helst ekki ráðið í störf sem losna. Stofnunum ríkisins er gert að útfæra markmiðin í samræmi við eigið rekstrarumhverfi, en meginatriðin verða eflaust keimlík.
Þetta er vissulega stefna sem þarna hefur verið mörkuð, en hún snýr öðru fremur að kostnaði og segir ekki mikið um það hvernig sú þjónusta sem eftir stendur á að líta út.
Hið opinbera veit sem er að þjónusta af þess hálfu verður skert með þeim aðgerðum sem framundan eru. Sem þegn í þessu landi er ég af þessum sökum orðin langeyg eftir umræðu um sjálfa þjónustuna frekar en kostnaðinn sem henni má eða má ekki fylgja. Hvað þýðir fimmtungs samdráttur? Hverju verður sleppt og hvað mun haldast óbreytt? Hvar er þessari umræðu ætlað að eiga sér stað og hverjir verða kallaðir til þátttöku í henni? Ætlum við fyrst að skera niður og svo að marka stefnuna?
Sem fagmaður í heilbrigðisgeiranum er ég líka orðin þreytt á því að sparnaðarumræðan snúist öðru fremur um herbergi, stofur og rúm. Slík umræða lítillækkar að mínu mati bæði þjónustuna sem veitt er af hálfu fagfólks og þörf þeirra sem hana þiggja. Þjónusta snýst um fólk sem veitir og fólk sem þiggur, af hverju má ekki ræða það?
Kjör og störf
Skjaldborginni umræddu, sem sumir óttast að aldrei verði meira en loftkastali, var meðal annars ætlað að standa vörð um störf og kjör launamanna.
Launastefna ríkisins er orðin ljós; hækka skal grunnlaun upp að 310 þúsund krónum frá og með næsta sumri, en nú þegar (og stundum í gær) skal skera af heildarlaunum yfir 400 þúsundum þar sem þess er kostur. Stjórnvöld hafa lýst því yfir að jafna skuli kjörin og styrkja þá verst settu á meðan þeir sem betur standi leggi sitt af mörkum til þess. Er samt ekki furðustutt á milli þess að launaröðun kalli á hækkanir og hins að teljast aflögufær? Laun þeirra sem eru hvorki of há né of lág liggja á 90 þúsund króna bili.
Tvíeggjuð sverð kjarabaráttunnar
Fulltrúum launamanna er vandi á höndum á niðurskurðartímum. Andstaða gegn launaskerðingum getur skapað þrýsting á uppsagnir til að mæta sparnaðarþörfinni og því vandmeðfarin, enda hefur verið yfirlýst markmið bæði ríkis og launþegahreyfingar að fyrirbyggja uppsagnir eftir fremsta megni. Að sama skapi getur orkað tvímælis að krefjast hækkunar launa þegar ljóst er að hana þurfi að fjármagna með auknum samdrætti annars staðar.
Niðurskurður verður ekki tekinn út með sitjandi sældinni, honum fylgir sársauki. Því er það krafa mín sem fulltrúa launamanna og sem þegns í þessu landi að skýrri og sýnilegri stefnu sé fylgt í niðurskurði og samdrætti í ríkisþjónustu. Þar á ég ekki við stefnu sem lýtur að kostnaði eingöngu, herbergjum eða mublum, heldur stefnu sem tekur á því hvernig þjónustu hins opinbera er ætlað að líta út að niðurskurði loknum.
