Samtök launafólks vilja réttlát umskipti í loftslagsaðgerðum

Ný skýrsla ASÍ, BHM og BSRB

18.3.2021

  • rettlat_mynd_med_frett

Samtök launafólks í Norræna verkalýðssambandinu og þýska alþýðusambandinu styðja markmið stjórnvalda ríkjanna í loftslagsmálum og nauðsyn þess að ná kolefnishlutleysi fyrir miðja öldina. Til að svo geti orðið eru kerfisbreytingar óumflýjanlegar. Þær verða að fara fram á forsendum réttlátra umskipta þannig að bæði kostnaði og ábata við þær breytingar sem framundan eru verði deilt með sanngjörnum hætti. Til að tryggja þetta leggja ASÍ, BSRB og BHM til að sérstökum vinnuhópi verði komið á fót sem hafi það hlutverk að móta stefnu um réttlát umskipti hér á landi í þríhliða samstarfi verkalýðshreyfingarinnar, stjórnvalda og atvinnurekenda.

Þetta er meðal þess sem kom fram á opnum veffundi ASÍ, BHM og BSRB sem haldinn var í dag. Í nýrri skýrslu þessara samtaka um loftslagsmál er farið yfir losun frá íslenska hagkerfinu, stjórntæki hins opinbera og tillögur verkalýðshreyfingarinnar um réttlát umskipti. Meðal annars kemur fram að móta þarf heildstæða stefnu um fjárfestingar í aðlögun og tækniþróun, menntamálum, vinnumarkaðsaðgerðum og afkomutryggingu sem mótvægi við þeim breytingum sem munu verða á íslenskum vinnumarkaði vegna umskipta til kolefnishlutleysis.

Eigi Ísland að eiga möguleika á að ná settum markmiðum um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda er nauðsynlegt að stórauka samvinnu stjórnvalda og verkalýðshreyfingar um nauðsynlegar aðgerðir hér á landi. Lykillinn að árangri eru fjárfestingar í grænum lausnum og góðum störfum fyrir vinnandi fólk. Leiðarljós okkar þarf að vera besta fáanlega þekking á hverjum tíma. Nýtum mannauðinn til þess að stöðva hamfarahlýnunina, segir Þórunn Sveinbjarnardóttir, formaður BHM.

Aðgerðirnar duga ekki til að uppfylla markmið stjórnvalda

Í skýrslunni segir að þó bandalögin þrjú sem að henni standa styðji markmið stjórnvalda um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda vanti mikið upp á trúverðugleika áætlana um samdrátt í losun í landbúnaði og fiskveiðum. Þær aðgerðir sem þegar hafa verið kynntar muni ekki duga til að uppfylla markmið stjórnvalda um 40 prósenta samdrátt í losunum fyrir lok árs 2030. Í desember 2020 uppfærði ríkisstjórnin markmið Íslands og stefna nú að 55 prósent samdrætti í losun gróðurhúsaloftegunda. Ljóst er að slíkum árangri verður ekki náð nema í nánu samstarfi við aðila vinnumarkaðarins.

Þörf á mótvægisaðgerðum

Veigamestu aðgerðir stjórnvalda hingað til snúa að losun frá samgöngum með skattlagningu á jarðefnaeldsneyti og bíla sem brenna því en skattaívilnunum af vistvænum farartækjum og rafhleðslustöðvum. Skýrsluhöfundar benda á að þessar aðgerðir séu hlutfallslega mest íþyngjandi fyrir lágtekjuhópa enda nýtist ívilnanirnar helst fólki í efri tekjuhópum. Nauðsynlegar mótvægisaðgerðir skorti.

Í skýrslunni kemur jafnframt fram að tæplega 90 prósent allrar losunar í íslenska hagkerfinu árið 2017 kom frá atvinnugreinum þar sem um fimmtungur vinnandi fólks í landinu starfar. Þær atvinnugreinar sköpuðu um 25 prósent af heildarframleiðsluvirði árið 2017.

Réttlát umskipti - landsskýrsla ÍSLAND


Fréttir