Hækkun komugjalda án samráðs: BHM varar við áhrifum á forsendur kjarasamninga

BHM lýsir furðu yfir nýkynntum áformum heilbrigðisráðuneytisins um verulegar hækkanir á komugjöldum í heilbrigðisþjónustu. Bandalagið telur að áformin, sem kynnt eru án samráðs við aðila vinnumarkaðarins, gangi þvert gegn yfirlýstum markmiðum stjórnvalda um sameiginlegt átak til að verja forsendur kjarasamninga í haust.

BHM tekur undir áhyggjur Alþýðusambands Íslands og telur tímasetninguna einstaklega vanhugsaða í ljósi viðkvæmrar stöðu á vinnumarkaði.

Vinnur gegn stöðugleika og markmiðum Þjóðhagsráðs

Samkvæmt tilkynningu heilbrigðisráðuneytisins stendur til að hækka almenn komugjöld í heilsugæslu og sálfræðiþjónustu um 100% frá 1. ágúst næstkomandi, úr 500 krónum í 1.000 krónur. Þá verði tekið upp nýtt sérstakt komugjald vegna sjúkra-, iðju- og talþjálfunar frá 1. september sem falli utan hins almenna greiðsluþátttökukerfis.

BHM bendir á að þessi áform samrýmist illa þeirri vinnu sem nú stendur yfir á vettvangi Þjóðhagsráðs. Þar hafa fulltrúar stjórnvalda og samtaka launafólks meðal annars fjallað um leiðir til að koma í veg fyrir sjálfvirkar hækkanir á opinberri gjaldtöku og þjónustu. Markmiðið er að stuðla að efnahagslegum stöðugleika og tryggja að forsendur kjarasamninga bresti ekki þegar verðbólguþróun verður metin í haust.

Að ríkið fari á sama tíma fram með gjaldskrárhækkanir fyrir grunnþjónustu er líklegt til að rýra traust milli aðila í yfirstandandi verkefni.

Varhugaverð áform um tekjutengingu og aukna jaðarskatta

Samhliða gjaldskrárhækkunum hefur heilbrigðisráðherra boðað skipan starfshóps sem á að endurmeta greiðsluþátttökukerfið og skoða sérstaklega hvort tekjutengja eigi greiðsluþátttöku í heilbrigðiskerfinu.

BHM lýsir yfir áhyggjum af þeim áformum og kallar eftir skýrum svörum frá ráðherra. Hugmyndir um tekjutengingu grunnþjónustu hins opinbera eru varhugaverðar. Þær flækja kerfið, draga úr gagnsæi og geta aukið hættu á mismunun í aðgengi að lífsnauðsynlegri þjónustu.

Tekjutenging af þessu tagi getur jafnframt unnið gegn hvötum til menntunar og starfsþróunar. Hún eykur jaðarskatta á vinnandi fólk, dregur úr ráðstöfunartekjum fólks með meðaltekjur og getur komið sérstaklega illa við háskólamenntað í sérfræðistörfum sem þegar ber þunga skattbyrði.

Velferð á að tryggja óháð efnahag

Öflugir samfélagslegir innviðir eru forsenda velferðar. Hið opinbera á að tryggja jafnt aðgengi allra að heilbrigðisþjónustu, óháð efnahag. BHM telur að grunnvelferðarþjónusta eigi að vera fjármögnuð í gegnum þrepaskipt skattkerfi, en ekki með beinni og íþyngjandi gjaldtöku á sjúklinga eða vinnandi fólk.

Innan aðildarfélaga BHM starfar fjölbreyttur hópur sérfræðinga sem sinnir og mótar velferðarþjónustu á Íslandi. Bandalagið telur eðlilegt að við grundvallarbreytingar á þeirri þjónustu sé leitað samráðs og sjónarmiða þeirra sem best þekkja. Einhliða ákvarðanir af því tagi sem nú eru boðaðar eru líklegar til að draga úr samstöðu aðila vinnumarkaðarins í þeim verkefnum sem bíða úrlausnar á næstu vikum í þágu efnahagslegs stöðugleika.