Skip to content

Upplýsingar og samráð

Lög um upplýsingar og samráð gilda um fyrirtæki á markaði og stofnanir ríkis og sveitarfélaga sem stunda atvinnurekstur án tillits til þess hvort slíkt sé gert í hagnaðarskyni. Gildissvið laganna er bundið við vinnustaði þar sem starfa að jafnaði a.m.k. 50 starfsmenn.

Markmið laganna er að tryggja rétt starfsmanna til upplýsinga og samráðs og stuðla að því að fulltrúar starfsmanna og fyrirtæki vinni í anda samvinnu við tilhögun og framkvæmd upplýsingagjafar og samráðs, að teknu tilliti til hagsmuna beggja aðila.

Á grundvelli upplýsinga um stöðu og horfur og fyrirhugaðar breytingar í starfsmannamálum skal fulltrúum starfsmanna gefast kostur á samráði með því að eiga fund með vinnuveitanda og fá viðbrögð frá honum við því áliti sem þeir kunna að setja fram.

Upplýsingar sem eiga að liggja til grundvallar því samráði eru um:

  1. nýliðna þróun og horfur varðandi starfsemi og fjárhagsstöðu fyrirtækisins,
  2. stöðu, skipulag og horfur í atvinnumálum í fyrirtækinu og um allar ráðstafanir sem fyrirsjáanlegar eru, einkum ef atvinnuöryggi er ógnað,
  3. ákvarðanir sem líklegt er að leiði til verulegra breytinga á skipulagi vinnunnar eða á ráðningarsamningum starfsmanna, þar með taldar ákvarðanir sem eru byggðar á ákvæðum laga um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum og hópuppsagnir.

Upplýsingarnar skulu veittar á þeim tíma, á þann hátt og þess efnis sem heppilegast er svo að fulltrúar starfsmanna geti hafið viðeigandi athugun og undirbúið samráð ef þess gerist þörf. Hið lögbundna samráð skal eiga sér stað á grundvelli framangreindra upplýsinga og álits fulltrúa starfsmanna sem þeir kunna að setja fram. Í lögunum er tekið fram að samráðið skuli eiga sér stað á viðeigandi stjórnunarstigi fyrirtækisins og með viðeigandi fyrirsvari eftir því hvaða efni er til umræðu. Í kjölfar viðræðna og skoðanaskipta skal vinnuveitandi geri grein fyrir ástæðum viðbragða sinna við þeim athugasemdum sem fram hafa komið af hálfu fulltrúa starfsmanna.

Skipulagsbreytingar hafa mismikil áhrif á réttindi og starfsöryggi starfsfólks. Ef ákvarðanir sem líklegt er að leiði til verulegra breytinga á skipulagi vinnunnar, þar með taldar ákvarðanir sem eru byggðar á ákvæðum laga um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum og hópuppsagnir skal samráð fara fram með það að markmiði að ná samkomulagi um ákvarðanirnar.

Lög um upplýsingar og samráð byggja á tilskipun 2002/14/EB um almennan ramma um upplýsingamiðlun til launamanna og samráð. Um lágmarksákvæði er að ræða. Heimilt er með kjarasamningum eða samningum milli vinnuveitanda og fulltrúa starfsmanna að kveða á um nánari tilhögun og framkvæmd án þess að víkið sé frá markmiðum tilskipunarinnar.