Skip to content

Sorgarleyfi

Með lögum um sorgarleyfi er komið á móts við rétt foreldris sem hafa orðið fyrir því áfalli að missa barn eða fóstur. 

Með lögum um sorgarleyfi sem taka gildi 1. janúar 2023 er komið á móts við rétt foreldris sem hafa orðið fyrir því áfalli að missa barn eða fóstur. Foreldrum er veitt svigrúm til sorgarúrvinnslu í kjölfar barnsmissis og eftir atvikum til að styðja við eftirlifandi systkin við að aðlagast breyttum aðstæðum.

Lögunum er einnig ætlað að auka líkur á að foreldrar geti átt farsæla endurkomu á vinnumarkað og geti tekið virkan þátt í samfélaginu að nýju í kjölfar barnsmissis.

Foreldri sem hefur verið í samfelldu starfi á sjálfstæðan rétt til sorgarleyfis í allt að sex mánuði frá þeim degi sem það verður fyrir barnsmissi. Réttur til sorgarleyfis stofnast þann dag sem foreldri verður fyrir barnsmissi og fellur niður 24 mánuðum síðar.

Í lögunum er einnig kveðið á um rétt foreldris til sorgarleyfis vegna andvanafæðingar eða fósturláts í í allt að þrjá mánuði frá þeim degi er andvanafæðing á sér stað eftir 22 vikna meðgöngu. Sé um að ræða fósturlát eftir 18 vikna meðgöngu á foreldri sjálfstæðan rétt til sorgarleyfis í allt að tvo mánuði frá þeim degi sem fósturlátið á sér stað. Réttur til sorgarleyfis stofnast við andvanafæðingu eftir 22 vikna meðgöngu eða fósturlát eftir 18 vikna meðgöngu og fellur niður 24 mánuðum eftir andvanafæðingu eða fósturlát.

Almenna reglan er að foreldri nýti rétt sinn til sorgarleyfis í einu lagi. Með samkomulagi við vinnuveitanda má hins vegar haga sorgarleyfi á þann veg að það skiptist niður á fleiri en eitt tímabil og/eða það verði nýtt samhliða minnkuðu starfshlutfalli. Þó má aldrei nýta rétt til sorgarleyfis skemur en í hálfan mánuð í senn. Vinnuveitandi skal leitast við að koma til móts við óskir foreldris um tilhögun sorgarleyfis.

Sorgarleyfi reiknast til starfstíma við mat á starfstengdum réttindum, svo sem veikindarétti sem og rétti til orlofstöku og lengingar orlofs samkvæmt kjarasamningum, starfsaldurshækkana, uppsagnarfrests og atvinnuleysisbóta.

Sótt er um greiðslur í sorgarleyfi hjá Vinnumálastofnun.

Endurkoma í hlutastarfi getur verið ein leið til að tryggja farsæla aðlögun og áframhaldandi störf. Slík ráðstöfun væri þó fyrir utan ramma þessara laga og yrði að byggja á samkomulagi vinnuveitandi og viðkomandi starfsmanns.