Lög Bandalags háskólamanna

Samþykkt á aðalfundi 18. maí 2017

I. kafli: HLUTVERK

1.0. Heiti

Bandalag háskólamanna, skammstafað BHM, er heildarsamtök stéttar- og fagfélaga háskólamenntaðra á vinnumarkaði. Heimili þess og varnarþing er í Reykjavík.

1.1. Hlutverk BHM er að:

  • efla aðildarfélög bandalagsins og starf þeirra í því skyni að stuðla að gagnkvæmum stuðningi og samstöðu um hagsmuni háskólamenntaðra á vinnumarkaði og efla þekkingu þeirra á réttinda- og kjaramálum á vinnumarkaði
  • móta sameiginlega stefnu aðildarfélaga í hagsmunamálum þeirra
  • semja um sameiginleg hagsmuna- og réttindamál félagsmanna aðildarfélaga samkvæmt umboði og vera aðildarfélögum til fulltingis við gerð kjarasamninga og standa vörð um hagsmuni félagsmanna gagnvart stjórnvöldum og löggjafarvaldi
  • vinna reglubundna greiningu á launaþróun á vinnumarkaði til undirbúnings kjaraviðræðna og upplýsa aðildarfélög þar um
  • hafa frumkvæði að umræðu um háskólamenntun og stöðu háskólamenntaðra á vinnumarkaði og gæta hagsmuna háskólamanna alla starfsævina, námsárin meðtalin 
  • eiga samstarf við systursamtök háskólamenntaðra og önnur sambærileg samtök erlendis

II. kafli: AÐILD

2.0. Aðildarskilyrði

Öll hagsmunatengd félög og/eða stéttarfélög háskólamenntaðra, sem uppfylla skilyrði þessara laga, geta átt aðild að BHM.

Meirihluti félagsmanna aðildarfélags skal hafa lokið bakkalár-gráðu eða sambærilegu námi. Heimilt er að víkja frá fyrrgreindu skilyrði ef öll nýliðun í hlutaðeigandi fagstétt uppfyllir nefnd skilyrði. Að jafnaði skal stefnt að því að aðeins eitt félag sömu fagstéttar eigi aðild að BHM.

2.1. Umsókn um aðild

Umsókn um aðild skal berast stjórn BHM minnst þremur mánuðum fyrir aðalfund BHM. Umsókninni skulu fylgja lög viðkomandi félags, upplýsingar um félagatal, menntun félagsmanna og skilyrði fyrir aðild að félaginu.

Umsókn félags um aðild að BHM skal hafa hlotið samþykki aðalfundar þess félags áður en umsóknin er send til BHM.

Stjórn BHM kannar hvort umsóknin uppfyllir skilyrði til aðildar að BHM.

Sé umsóknin fullnægjandi, getur stjórn veitt bráðabirgðaaðild fram að næsta aðalfundi en slík aðild veitir ekki atkvæðis-, kosningarétt né kjörgengi á þeim aðalfundi.

Aðildarumsókn skal lögð fyrir aðalfund og telst aðild fullgild að fengnu samþykki fundarins. 

2.2. Skyldur aðildarfélaga

Aðildarfélög hafa fullt frelsi um sín innri mál, þannig að samrýmist lögum BHM og samþykktum aðalfundar.

Hvert aðildarfélag skal annast þjónustu við félagsmenn sína meðal annars hvað varðar kjara- og réttindamál.

Aðildarfélögum ber skylda til að upplýsa BHM um starfsemi sína reglulega, s.s. um gerð nýrra kjarasamninga og stofnanasamninga. Aðildarfélag skal árlega senda bandalaginu skýrslu stjórnar að loknum aðalfundi félagsins.

III. kafli: AÐALFUNDUR

3.0.  Aðalfundur

Aðalfundur BHM fer með æðsta vald í málefnum bandalagsins.

3.1. Undirbúningur og tímasetning

Aðalfund skal halda fyrir lok maímánaðar ár hvert. Formannaráð undirbýr aðalfund og ákveður dagsetningu hans á fundi í síðasta lagi í febrúarmánuði. Formannaráð ákveður hvaða starfsnefndir starfa á aðalfundi. Stjórn BHM ber ábyrgð á framkvæmd aðalfundar. 

3.2. Uppstillingarnefnd

Uppstillingarnefnd skal kosin á aðalfundi og skal vera skipuð fimm fullgildum félagsmönnum í aðildarfélagi að BHM. Að auki skulu kosnir tveir nefndarmenn til vara. Nefndin stillir upp frambjóðendum til stjórnar eða nefndarsetu fyrir aðalfund og skal uppstilling nefndarinnar endurspegla samsetningu aðildarfélaga BHM. Tillögur nefndarinnar skulu liggja fyrir áður en boðað er til aðalfundar og skulu nöfn frambjóðenda koma fram í aðalfundarboði. Stjórn setur nefndinni erindisbréf. Formannaráð gefur út erindisbréf nefndarinnar.

3.3. Fulltrúar á aðalfundi

Á aðalfundi á sæti einn fulltrúi fyrir fyrstu fimmtíu félagsmenn hvers aðildarfélags og tveir félagsmenn fyrir fyrsta hundrað félagsmanna. Auk þess skulu aðildarfélög tilnefna einn fulltrúa fyrir hvert byrjað hundrað félagsmanna umfram eitthundrað.

Listi yfir fulltrúa á aðalfundi BHM, staðfestur af viðkomandi félagi, skal hafa borist skrifstofu BHM eigi síðar en viku fyrir aðalfund. Hver fulltrúi með kjörbréf hefur eitt atkvæði á aðalfundi.

Tala fulltrúa miðast við meðaltalsfjölda félagsmanna síðustu þrjá mánuði fyrir aðalfund.

3.4. Boðun aðalfunda

Boðun á aðalfund skal send með rafrænum hætti til aðildarfélaga með minnst þriggja vikna fyrirvara.

3.5. Efni fundarboða

Í fundarboði skal geta dagskrár en auk þess skulu tillögur uppstillingarnefndar fylgja fundarboðinu. Þá skulu tillögur stjórnar BHM og einstakra aðildarfélaga um breytingar á lögum bandalagsins fylgja fundarboði. Aðrar lagabreytingar verða ekki teknar fyrir.

Öll fundargögn aðalfundar skulu gerð aðgengileg fulltrúum aðildarfélaga BHM eigi síðar en 7 dögum fyrir aðalfund.

3.6. Dagskrá aðalfundar

Á dagskrá aðalfundar skulu vera eftirtaldir liðir:

1. Kosning fundarstjóra og ritara

2. Skýrsla stjórnar

3. Reikningar BHM

4. Afgreiðsla tillagna frá stefnumótunarþingi

5. Starfsáætlun

6. Ákvörðun árgjalds

7. Fjárhagsáætlun til kynningar

8. Lagabreytingar

9. Tilkynningar um breytingar á skipulagsskrám og reglugerðum sjóða og staðfesting þeirra

10. Kjör formanns og þriggja stjórnarmanna annað hvert ár. Kjör varaformanns og tveggja  stjórnarmanna það ár sem formaður er ekki kjörinn. Ef formaður hættir áður en ár er liðið frá  kjöri tekur varaformaður sæti hans fram að næsta aðalfundi og skal þá kjósa formann til tveggja  ára og varaformann til eins árs. Tveir varamenn í stjórn, tveir skoðunarmenn reikninga og einn til  vara, skulu kjörnir árlega

11. Kjör fulltrúa í fastanefndir, uppstillingarnefnd og stjórnir sjóða.

12. Aðildarumsóknir

13. Önnur mál

Atkvæðagreiðsla skal fara fram um liði 1, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 11 og 12. Atkvæðagreiðsla um mál sem lögð eru fram undir öðrum málum fer eftir atvikum hverju sinni.

3.7. Aukaaðalfundur

Formannaráð getur boðað til aukaaðalfundar með a.m.k. 2/3 hlutum greiddra atkvæða, ef brýna nauðsyn ber til enda sé tillögu um slíkt getið í fundarboði til formannaráðs. Formannaráð ákveður dagskrá aukaaðalfundar og skal kynna aðildarfélögum dagskrána með minnst þriggja vikna fyrirvara. Ákvæði greinar 3.3. gilda um aukaaðalfund.

3.8. Stefnumótunarþing

Þriðja hvert ár hið minnsta skal haldið stefnumótunarþing eigi síðar en tveimur mánuðum fyrir aðalfund. Formannaráð ákveður dagskrá stefnumótunarþings og stjórn BHM ber ábyrgð á framkvæmd þess.

Stefnumótunarþing er vettvangur samráðs og stefnumótunar aðildarfélaga bandalagins. Niðurstöður þingsins skulu afgreiddar sem ályktanir og tillögur. Þær skulu teknar til umræðu og afgreiðslu á aðalfundi BHM.

Á stefnumótunarþingi á sæti einn fulltrúi fyrir fyrstu fimmtíu félagsmenn hvers aðildarfélags og tveir félagsmenn fyrir fyrsta hundrað félagsmanna. Auk þess skulu aðildarfélög tilnefna einn fulltrúa fyrir hvert byrjað hundrað félagsmanna umfram eitthundrað.

Listi yfir fulltrúa á stefnumótunarþing, staðfestur af viðkomandi félagi, skal hafa borist skrifstofu BHM eigi síðar en viku fyrir stefnumótunarþingið.

IV. kafli: FORMANNARÁÐ

4.0. Hlutverk og skipan 

Formannaráð fer með æðsta vald í málefnum BHM á milli aðalfunda. Því ber að huga að stærri og stefnumótandi ákvörðunum til fyllingar daglegri ákvarðanatöku sem er hlutverk stjórnar. Formannaráð veitir stjórn aðhald og veitir henni umboð til daglegs starfs á grundvelli stefnu sem mótuð er á stefnumótunarþingum og samþykkt á aðalfundum.

Í formannaráði eiga sæti formenn allra aðildarfélaga bandalagsins og stjórn þess. Ef formaður aðildarfélags á sæti í stjórn BHM skipar hlutaðeigandi félag annan mann úr stjórn þess til setu í formannaráði. Forfallist formaður tekur varaformaður hans sæti eða annar tilnefndur fulltrúi viðkomandi félags. Skipun fulltrúa félags skal vera formleg í eitt ár hið minnsta.

4.1. Atkvæðavægi

Við atkvæðagreiðslu í formannaráði gildir einfaldur meirihluti við hefðbundna afgreiðslu mála. Sé þess krafist fer fram atkvæðagreiðsla þar sem gildir að mál er samþykkt ef saman fer að meirihluti aðildarfélaga og félagsmanna samþykkir.

4.2. Viðfangsefni

Formannaráð fjallar um öll meiriháttar mál er varða sameiginlega hagsmuni aðildarfélaga eða bandalagsins sem og árlega fjárhagsáætlun og starfsáætlun BHM.

Formannaráð afgreiðir starfsáætlun BHM til kynningar á aðalfundi. Einnig afgreiðir ráðið og samþykkir fjárhagsáætlun BHM að undangengnum tillögum stjórnar BHM. 

4.3. Fundir

Formaður BHM ber ábyrgð á að fundir séu boðaðir í formannaráði og stýrir þeim. Reglulegir fundir ráðsins skulu boðaðir með dagskrá sem að jafnaði skal send út með einnar viku fyrirvara. Formaður skal með hæfilegum fyrirvara óska eftir tillögum frá formönnum aðildarfélaga að dagskrárliðum hvers formannaráðsfundar.

Formannaráð skal á fyrsta fundi sínum eftir aðalfund setja niður fundartíma sína á starfsárinu. Það skal funda fjórum sinnum á ári hið minnsta, þar af einu sinni án þátttöku stjórnar BHM.

Til aukafunda formannaráðs skal boða ef þriðjungur þeirra sem sæti eiga í formannaráði eða meirihluti stjórnar krefst fundar. Slíkir aukafundir skulu boðaðir öllum fulltrúum í formannaráði með dagskrá og ályktunartillögum ef fyrir liggja.

Fundur formannaráðs telst löglegur ef boðað er til hans með sólarhrings fyrirvara.

V. kafli: STJÓRN

5.0. Skipan stjórnar

Stjórn skipa formaður, varaformaður, ritari, gjaldkeri og þrír meðstjórnendur. Formaður og varaformaður eru kjörnir sérstaklega á aðalfundi en stjórnin skiptir að öðru leyti með sér verkum. Varaformaður, ritari, gjaldkeri og meðstjórnendur skulu að jafnaði sitja í stjórnum aðildarfélaga.

5.1. Kjörgengi

Allir fullgildir félagsmenn aðildarfélaga BHM, sem hlotið hafa skrifleg meðmæli stjórnar aðildarfélags síns, eru kjörgengir til stjórnar. Aðeins einn félagsmaður úr hverju aðildarfélagi getur verið í framboði til stjórnar hverju sinni eða setið í stjórn á hverjum tíma, að formanni   BHM eða frambjóðanda til formanns bandalagsins frátöldum. Formaður BHM skal ekki sitja í stjórn aðildarfélags BHM eða gegna öðrum trúnaðarstörfum fyrir aðildarfélag. Hið sama gildir um varaformann ef hann tekur við embætti formanns. Enginn stjórnarmaður skal sitja lengur í stjórn en 8 ár í senn, fyrri stjórnarstörf formanns í stjórn BHM skulu þó undanskilin.

5.2. Kjörtímabil

Kjörtímabil stjórnar er tvö ár en kjörtímabil varamanna eitt ár. Verði sæti formanns laust tekur varaformaður sæti hans út kjörtímabilið og skal kjósa nýjan varaformann á næsta fundi formannaráðs. Verði sæti varaformanns laust skal kjósa nýjan varaformann á næsta fundi formannaráðs og sitji út kjörtímabilið.

5.3. Hlutverk

Stjórn fylgir eftir lögum, samþykktum og stefnu BHM og er í fyrirsvari fyrir bandalagið út á við. Formaður BHM er málsvari bandalagsins. Stjórn tekur ákvarðanir um öll mál er varða daglega starfsemi bandalagsins í samræmi við lög þess og stefnu. Hún gerir formannaráði grein fyrir störfum sínum og ber undir það mikilvæg stefnumótandi mál. Stjórn setur sér starfsreglur/verklagsreglur sem endurskoða skal reglulega og kynna fyrir formannaráði.

Stjórn ræður framkvæmdarstjóra sem annast daglegan rekstur BHM. Stjórn setur formanni BHM og framkvæmdastjóra starfslýsingar og endurskoðar þær reglulega.

5.4. Stjórnarfundir

Formaður boðar stjórnarfundi eigi sjaldnar en hálfsmánaðarlega. Stjórnarfund skal boða ef tveir stjórnarmenn óska og skal hann haldinn innan tveggja virkra daga frá því að ósk þess efnis er sett fram. Stjórnarfundir eru lögmætir ef meirihluti stjórnar sækir fund og ræður einfaldur meirihluti úrslitum mála á stjórnarfundum. Ef atkvæði eru jöfn ræður atkvæði formanns úrslitum. Forfallist stjórnarmaður á boðaðan stjórnarfund skal boða varamann í hans stað.

VI. kafli: NEFNDIR

6.0. Fastanefndir

Innan BHM starfa þrjár fastanefndir:

1. Kjara- og réttindanefnd, skipuð fimm fulltrúum, fjórum kjörnum á aðalfundi auk
eins fulltrúa úr stjórn BHM. Nefndarmenn velja úr sínum hópi formann nefndarinnar til eins árs í senn.

2. Þjónustu- og aðbúnaðarnefnd, skipuð þremur fulltrúum, tveimur kjörnum á aðalfundi auk eins fulltrúa úr stjórn BHM. Nefndarmenn velja úr sínum hópi formann nefndarinnar til eins árs í senn.

3. Jafnréttisnefnd, skipuð fimm fulltrúum, fjórum kjörnum á aðalfundi auk eins fulltrúa úr stjórn BHM. Nefndarmenn velja úr sínum hópi formann nefndarinnar til eins árs í senn.

Kjörtímabil fastanefnda er tvö ár og miðast við aðalfund. Stjórn setur fastanefndum erindisbréf. Enginn skal sitja í sömu nefnd lengur en átta ár samfellt.

Formannaráð gefur út erindisbréf nefnda. Þess skal gætt að skipan í nefndir endurspegli sem best samsetningu BHM.

6.1. Starfsemi

Formenn fastanefnda kalla nefndir saman, stjórna fundum og skila skýrslu um störf nefndarinnar til stjórnar í það minnsta einu sinni á ári í tengslum við aðalfund.

Auk kjörinna nefndarmanna sitja nefndarfundi formaður BHM sem og þeir starfsmenn bandalagsins sem koma að málum hverju sinni.

6.2. Opnir fundir

Opnir fundir fastanefnda sem fulltrúar allra aðildarfélaga BHM mega sækja, skulu haldnir reglulega eða eigi sjaldnar en árlega. Markmið slíkra opinna funda er að gefa öllum félögum kost á að láta úrlausnarefni nefndarinnar til sín taka og koma sjónarmiðum á framfæri við nefndarmenn.

6.3. Sérskipaðar nefndir

Stjórn er heimilt að skipa tímabundið nefndir um einstök málefni eða málaflokka. Stjórn gefur út skipunarbréf til fulltrúa í slíkum nefndum, þar sem meðal annars koma fram starfsskyldur, skipunartími og umboð til nefndarstarfa.

VII. kafli: TILNEFNINGAR SAMKVÆMT LANDSLÖGUM EÐA REGLUGERÐUM

7.0. Tilnefningar

Stjórn BHM tilnefnir fulltrúa í ráð, stjórnir, sjóði og nefndir sem BHM hefur tilnefningarrétt til samkvæmt landslögum eða reglugerðum. Ef tilnefning er bundin starfi hjá tilteknum vinnuveitanda og nefndarmaður lætur af þeim störfum skal stjórn tilnefna annan í embættið í  hans stað.

Láti fulltrúi í nefnd af störfum kýs stjórn nýjan í hans stað.

VIII. kafli: FJÁRMÁL

8.0. Árgjald

Öll aðildarfélög BHM greiða árgjald til bandalagsins sem aðalfundur ákveður. Árgjald er samsett annars vegar af fastri upphæð sem greidd er óháð stærð félags og hins vegar gjald sem reiknast sem hlutfallstala af launum hvers félagsmanns viðkomandi félags.

8.1. Gjalddagar

Gjalddagi fastagjaldsins er í mars ár hvert en hlutfallslega gjaldið skal greiða mánaðarlega.

8.2. Kynning og samþykki starfs- og fjárhagsáætlunar

Fyrir síðasta fund formannaráðs á hverju ári skal stjórn kynna drög að starfs- og fjárhagsáætlun og tillögur um breytingar á árgjöldum hafi þær komið fram. Drögin skulu borin upp til samþykktar á fyrsta fundi formannaráðs á nýju ári. Starfs- og fjárhagsáætlun skal kynnt á aðalfundi og tillögur um breytingar á árgjöldum skulu bornar þar upp til samþykktar.

8.3. Reikningsár

Reikningsár er almanaksárið. Endurskoðaðir reikningar skulu lagðir fram til staðfestingar á aðalfundi.

IX. kafli: LAGABREYTINGAR

9.0. Samþykki

Lögum þessum má aðeins breyta á aðalfundi BHM. Til að lagabreytingartillaga teljist samþykkt þarf hún að hljóta meirihluta greiddra atkvæða. Tillögur stjórnar og aðildarfélaga BHM um lagabreytingar skal leggja fram og kynna á næstsíðasta fundi formannaráðs fyrir aðalfund.

X. kafli: BROTTHVARF FÉLAGS

10.0. Úrsögn

Félag sem hyggur á úrsögn úr BHM skal tilkynna það stjórn bandalagsins skriflega og tekur úrsögn gildi frá og með næstu áramótum. Árgjald skal greiða til BHM út árið. Stjórn BHM skal gefinn kostur á að eiga áheyrnarfulltrúa með málfrelsi á félagsfundum aðildarfélaga þar sem tillaga um úrsögn úr BHM er til afgreiðslu.

10.1. Brottvikning

Aðalfundur BHM getur vikið félagi úr bandalaginu hafi það vísvitandi brotið gegn lögum þessum, stefnu BHM, skaðað bandalagið á einhvern hátt eða liggi fyrir á annan máta að forsendur fyrir aðild þess séu brostnar.

10.2. Réttaráhrif brotthvarfs

Félag sem segir sig úr BHM eða er vikið úr bandalaginu missir öll réttindi í bandalaginu þegar brotthvarf tekur gildi. Fulltrúar þess félags missa og um leið umboð sitt til trúnaðarstarfa í þágu bandalagsins

Félag sem hefur sagt sig úr BHM eða verið vísað úr bandalaginu á ekki fjárkröfu á hendur BHM.

XI. kafli: GILDISTAKA

11.0. Framangreindar lagabreytingar, samþykktar á aðalfundi BHM 18. maí 2017, taka þegar gildi.

XII. kafli: ÁKVÆÐI TIL BRÁÐABIRGÐA

12.0. Þrátt fyrir ákvæði greinar 3.2. og 9. tl. greinar 3.6. skal formannaráð BHM skipa uppstillingarnefnd á fyrsta fundi sínum að loknum aðalfundi BHM 2017.